ન્યુક્લિઓન દીઠ સરેરાશ બંધન ઉર્જા વિરુદ્ધ પરમાણુ દળાંકનો આલેખ દોરો અને તેના મુખ્ય મુદ્દાઓ સમજાવો.

(N/A) ન્યુક્લિઓન દીઠ બંધન ઉર્જા $(E_{bn})$ વિરુદ્ધ પરમાણુ દળાંક $(A)$ નો આલેખ આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.
આ આલેખની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ નીચે મુજબ છે:
$(i)$ મધ્યમ દળાંક ધરાવતા ન્યુક્લિયસ $(30 < A < 170)$ માટે ન્યુક્લિઓન દીઠ બંધન ઉર્જા $(E_{bn})$ વ્યવહારિક રીતે અચળ રહે છે અને તે પરમાણુ દળાંક પર આધારિત નથી. $E_{bn}$ નું મહત્તમ મૂલ્ય આશરે $8.75 \text{ MeV/nucleon}$ છે,જે આયર્ન $(^{56}\text{Fe})$ ન્યુક્લિયસ માટે જોવા મળે છે. યુરેનિયમ $(^{238}\text{U})$ જેવા ભારે ન્યુક્લિયસ માટે $E_{bn}$ નું મૂલ્ય ઘટીને આશરે $7.6 \text{ MeV/nucleon}$ થાય છે.
$(ii)$ હલકા ન્યુક્લિયસ $(A < 30)$ અને ભારે ન્યુક્લિયસ $(A > 170)$ બંને માટે $E_{bn}$ નું મૂલ્ય ઓછું હોય છે,જે દર્શાવે છે કે તેઓ મધ્યમ દળાંક ધરાવતા ન્યુક્લિયસની સરખામણીમાં ઓછા સ્થાયી છે. આલેખ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ડ્યુટેરોન $(^{2}_{1}\text{H})$ માટે ન્યુક્લિઓન દીઠ બંધન ઉર્જા સૌથી ઓછી છે.
$(iii)$ હલકા ન્યુક્લિયસ માટે,જ્યારે ન્યુટ્રોન અને પ્રોટોનનો ગુણોત્તર આશરે $1:1$ હોય ત્યારે સ્થિરતા પ્રાપ્ત થાય છે. જોકે,ભારે ન્યુક્લિયસ માટે,પ્રોટોન વચ્ચેના વધતા ઇલેક્ટ્રોસ્ટેટિક અપાકર્ષણને સંતુલિત કરવા માટે આ ગુણોત્તર વધીને આશરે $3:2$ જેટલો થાય છે.